| |
| CARMINIS incentor mihi Iuppiter! auspice terras | |
| linquo Ioue et celsam reserat dux Iuppiter aethram. | |
| imus in astra Iouis monitu, Iouis omine caelum | |
| et Iouis imperio mortalibus aethera pando. | |
| Hic statio, hic sedes primi patris. iste paterni | 5 |
| principium motus, uis fulminis iste corusci, | |
| uita elementorum, mundi calor, aetheris ignis | |
| astrorumque uigor, perpes substantia lucis | |
| et numerus celsi modulaminis. hic tener aer | |
| materiaeque grauis concretio, sucus ab alto | 10 |
| corporibus caelo, cunctarum alimonia rerum, | |
| flos et flamma animae. qui discurrente meatu | |
| mentis primigenae penetralia dura resoluens | |
| impleuit largo uenas operatus amore, | |
| ordinis ut proprii foedus daret. iste calorem, | 15 |
| quo digesta capax solidaret semina mundus, | |
| inseruit. rite hunc primum, medium adque secundum | |
| uox secreta canit sibi, nam permixtus utrimque | |
| et fultus sese geminum latus unus et idem est, | |
| auctor agendorum propriique patrator amoris | 20 |
| et mundi uere factus pater. hic chaos altum | |
| lumine perrupit, tenebrarum hic uincula primus | |
| soluit et ipse parens rerum fluitantia fixit. | |
| hic dispersa locis statuit primordia iustis, | |
| hic digestorum speciem dedit, iste colorem | 25 |
| inposuit rebus sexuque inmixtus utroque | |
| adque aeui pariter gemini, simul omnia lustrans, | |
| sufficit alterno res semine. rerum opifex hic, | |
| hic altor rerum, rex mundi, celsa potestas | |
| aetheris adque Erebi, pigra inclinatio nodi, | 30 |
| insociabilium discretio iusta deorum. | |
| cuius et extremum tellus opus, ignea cuius | |
| lumina sunt late sol et soror: ille diei | |
| tendat ut infusi rutilum iubar, altera noctis | |
| ut face flammanti tenebrosos rumpat amictus, | 35 |
| ne desit genitis pater ullo in tempore rebus. | |
| istius ille anni pulcer chorus, alta ut hebescat | |
| terra gelu, uer ut blandis adrideat auris, | |
| puluerulenta siti tellurem ut torreat aestas | |
| et grauis autumni redeat fetura parentis. | 40 |
| hoc duce per tumidi ferimur freta gurgitis, isto | |
| praeceptore solum grauibus uersamus aratris. | |
| iste modum statuit signis, hic rebus honorem | |
| infundit, tenebris hic interlabitur aethrae, | |
| uiscera et aetherios animans genitabilis artus. | 45 |
| denique ne longum marcentia corda iacerent | |
| mundanique ortus mens inmemor omnia sensim | |
| uilia conciperet neque se subduceret umquam | |
| fontis in aeterni primordia, quo uelut amnis, | |
| quem festina citis urget natura fluentis, | 50 |
| lapsu continuo ruiturae in corpora nostra | |
| prorumpunt animae seriemque per aethera nectunt: | |
| hic primum Cnidii radium senis intulit astris | |
| mortalemque loqui docuit conuexa deorum, | |
| cur Hyperionios nepa circumflecteret ignis, | 55 |
| autumni reditu cur sub gelido Capricorno | |
| bruma pruinosi iuga tristia, solueret anni, | |
| cur spatium lucis, madidae cur tempora noctis | |
| Libra celerque Aries demenso pondere Olympi | |
| aequarent, qua parte polus sublimior alto | 60 |
| cardine caeruleas Thetidis non tangeret undas, | |
| quis polus umbrifero lateat decliuis in axe | |
| et uaga palanti cur signa errore ferantur. | |
| quae rursum ingenio numerisque Solensibus idem | |
| Iuppiter efferri melius dedit, incola Tauri | 65 |
| musa ut Cecropios raperetur et Aonas agros. | |
| Me quoque nunc similis stimulat furor edere uersu | |
| tempora, cum duris uersare ligonibus arua | |
| conueniat, cum ueliuolo dare carbasa ponto | |
| et cum uiticomo crinem tondere Lyaeo. | 70 |
| o mihi nota adyti iam numina Parnasei! | |
| o per multa operum mea semper cura Camenae! | |
| iam placet in superum uisus sustollere caelum | |
| adque oculis reserare uiam per sidera. maior, | |
| maior agit mentem solito deus, ampla patescit | 75 |
| Cirra mihi et totis se Helicon inspirat ab antris. | |
| |