| |
| EST locus in primo felix oriente remotus, | |
| qua patet aeterni maxima porta poli. | |
| nec tamen aestiuos hiemisue propinquus ad ortus | |
| sed qua sol uerno fundit ab axe diem. | |
| illic planities tractus diffundit apertos. | 5 |
| nec tumulus crescit nec caua uallis hiat, | |
| sed nostros montis, quorum iuga celsa putantur, | |
| per bis sex ulnas imminet ille locus. | |
| hic Solis nemus est et consitus arbore multa | |
| lucus perpetuae frondis honore uirens. | 10 |
| cum Phaethonteis flagrasset ab ignibus axis, | |
| ille locus flammis inuiolatus erat; | |
| et cum diluuium mersisset fluctibus orbem | |
| Deucalioneas exsuperauit aquas. | |
| non huc exsangues Morbi, non aegra Senectus | 15 |
| nec Mors crudelis nec Metus asper adest, | |
| nec Scelus infandum nec opum uesana Cupido | |
| aut Sitis aut ardens caedis amore Furor; | |
| Luctus acerbus abest et Egestas obsita pannis | |
| et Curae insomnes et uiolenta Fames. | 20 |
| non ibi tempestas nec uis furit horrida uenti | |
| nec gelido terram rore pruina tegit; | |
| nulla super campos tendit sua uellera nubes | |
| nec cadit ex alto turbidus umor aquae. | |
| est fons in medio, quem uiuum nomine dicunt, | 25 |
| perspicuus, lenis, dulcibus uber aquis; | |
| qui semel erumpens per singula tempora mensum | |
| duodecies undis inrigat omne nemus. | |
| hic genus arboreum procero stipite surgens | |
| non lapsura solo mitia poma gerit. | 30 |
| hoc nemus, hos lucos auis incolit unica Phoenix, | |
| unica si uiuit morte refecta sua. | |
| paret et obsequitur Phoebo ueneranda satelles: | |
| hoc Natura parens munus habere dedit. | |
| lutea cum primum surgens Aurora rubescit, | 35 |
| cum primum rosea sidera luce fugat, | |
| ter quater illa pias inmergit corpus in undas, | |
| ter quater e uiuo gurgite libat aquam. | |
| tollitur ac summo considit in arboris altae | |
| uertice, quae totum despicit una nemus, | 40 |
| et conuersa nouos Phoebi nascentis ad ortus | |
| exspectat radios et iubar exoriens. | |
| atque ubi Sol pepulit fulgentis limina portae | |
| et primi emicuit luminis aura leuis, | |
| incipit illa sacri modulamina fundere cantus | 45 |
| et mira lucem uoce ciere nouam; | |
| quam nec aedoniae uoces nec tibia possit | |
| musica Cirrhaeis adsimulare modis, | |
| et neque olor moriens imitari posse putetur | |
| nec Cylleneae fila canora lyrae. | 50 |
| postquam Phoebus equos in aperta effudit Olympi | |
| atque orbem totum protulit usque means, | |
| illa ter alarum repetito uerbere plaudit | |
| igniferumque caput ter uenerata silet. | |
| atque eadem celeris etiam discriminat horas | 55 |
| innarrabilibus nocte dieque sonis, | |
| antistes luci nemorumque uerenda sacerdos | |
| et sola arcanis conscia, Phoebe, tuis. | |
| quae postquam uitae iam mille peregerit annos | |
| ac si reddiderint tempora longa grauem, | 60 |
| ut reparet lapsum spatiis uergentibus aeuum, | |
| adsuetum nemoris dulce cubile fugit; | |
| cumque renascendi studio loca sancta reliquit, | |
| tunc petit hunc orbem, mors ubi regna tenet | |
| derigit in Syriam celeris longaeua uolatus, | 65 |
| Phoenicen nomen cui dedit ipsa uetus, | |
| secretosque petit deserta per auia lucos, | |
| sicubi per saltus silua remota latet. | |
| tum legit aerio sublimem uertice palmam, | |
| quae Graium Phoenix ex aue nomen habet, | 70 |
| in quam nulla nocens animans prorepere possit, | |
| lubricus aut serpens aut auis ulla rapax. | |
| tum uentos claudit pendentibus Aeolus antris, | |
| ne uiolent flabris aera purpureum, | |
| neu concreta noto nubes per inania caeli | 75 |
| submoueat radios solis et obsit aui. | |
| construit inde sibi seu nidum siue sepulcrum: | |
| nam perit ut uiuat, se tamen ipsa creat. | |
| colligit hinc sucos et odores diuite silua, | |
| quos legit Assyrius, quos opulentus Araps, | 80 |
| quos aut Pygmaeae gentes aut India carpit | |
| aut molli generat terra Sabaea sinu. | |
| cinnamon hic auramque procul spirantis amomi | |
| congerit et mixto balsama cum polio. | |
| non casiae mitis nec olens suffimen acanthi | 85 |
| nec turis lacrimae guttaque pinguis abest. | |
| his addit teneras nardi pubentis aristas | |
| et sociat myrrae uim, Nabathaea, tuae. | |
| protinus instructo corpus mutabile nido | |
| uitalique toro membra uieta locat. | 90 |
| ore dehinc sucos membris circumque supraque | |
| inicit exsequiis inmoritura suis. | |
| tunc inter uarios animam commendat odores, | |
| depositi tanti nec timet illa fidem. | |
| interea corpus genitali morte peremptum | 95 |
| aestuat, et flammam parturit ipse calor, | |
| aetherioque procul de lumine concipit ignem, | |
| flagrat et ambustum soluitur in cineres. | |
| quos uelut in massam generans in morte coactos | |
| conflat; et effectum seminis instar habet. | 100 |
| complerit mensum si fetus tempora certa, | |
| sese oui teretis colligit in speciem; | |
| hinc animal primum sine membris fertur oriri, | |
| sed fertur uermi lacteus esse color: | |
| ac uelut agrestes, cum filo ad saxa tenentur, | 105 |
| mutari tineae papilione solent: | |
| inde reformatur quali fuit ante figura | |
| et Phoenix ruptis pullulat exuuiis. | |
| non illi cibus est nostro concessus in orbe | |
| nec cuiquam inplumem pascere cura subest; | 110 |
| ambrosios libat caelesti nectare rores, | |
| stellifero tenues qui cecidere polo. | |
| hos legit, his alitur mediis in odoribus ales, | |
| donec maturam proferat effigiem. | |
| ast ubi primaeua coepit florere iuuenta, | 115 |
| euolat ad patrias iam reditura domus. | |
| ante tamen, proprio quicquid de corpore restat, | |
| ossaque uel cineres exuuiasque suas | |
| unguine balsameo myrraque et ture soluto | |
| condit et in formam conglobat ore pio. | 120 |
| quam pedibus gestans contendit Solis ad urbem | |
| inque ara residens ponit in aede sacra. | |
| mirandam sese praestat praebetque uerendam: | |
| tantus aui decor est, tantus abundat honor. | |
| praecipuus color est, quali sunt sidera caeli, | 125 |
| praecoqua uel qualis Punica grana tegit: | |
| qualis inest foliis, quae fert agreste papauer, | |
| cum pandit uestes Flora rubente solo. | |
| hoc humeri pectusque decens uelamine fulgent, | |
| hoc caput, hoc ceruix summaque terga nitent; | 130 |
| caudaque porrigitur fuluo distincta metallo, | |
| in cuius maculis purpura mixta rubet; | |
| aura auri pennas insignit, desuper Iris | |
| pingere ceu nubis splendida rore solet; | |
| albicat insignis mixto uiridante smaragdo | 135 |
| et puro cornu gemmea cuspis hiat; | |
| ingentis oculos credas geminos hyacinthos, | |
| quorum de medio lucida flamma micat; | |
| arquata est rutilo capiti radiata corona | |
| Phoebei referens uerticis alta decus; | 140 |
| crura tegunt squamae Tyrio depicta ueneno, | |
| ast unguis roseo tinguit honore color. | |
| effigies inter pauonis mixta figuram | |
| cernitur et pictam Phasidis inter auem. | |
| magnitiem, terris Arabum quae gignitur, ales | 145 |
| uix aequare potest, seu fera seu sit auis. | |
| non tamen est tarda, ut uolucres quae corpore magno | |
| incessus pigros per graue pondus habent, | |
| sed leuis ac uelox, regali plena decore; | |
| talis in aspectu se tenet usque hominum. | 150 |
| huc uenit Aegyptus tanti ad miracula uisus | |
| et raram uolucrem turba salutat ouans. | |
| protinus exsculpunt sacrato in marmore formam | |
| et titulo signant remque diemque nouo. | |
| contrahit in coetum sese genus omne uolantum, | 155 |
| nec praedae memor est ulla nec ulla metus. | |
| alituum stipata choro uolat illa per altum | |
| turbaque prosequitur munere laeta pio. | |
| sed postquam puri peruenit ad aetheris auras, | |
| mox redit; illa suis conditur inde locis. | 160 |
| o fortunatae sortis finisque uolucrem, | |
| cui de se nasci praestitit ipse deus! | |
| o felix, seu mas seu femina siue necutrum, | |
| felix quae Veneris foedera nulla coit! | |
| mors illi Venus est, sola est in morte uoluptas: | 165 |
| ut possit nasci, appetit ante mori. | |
| ipsa sibi proles, suus est pater et suus heres, | |
| nutrix ipsa sui, semper alumna sibi. | |
| ipsa quidem, sed non eadem est; eademque nec ipsa est, | |
| aeternam uitam mortis adepta bono. | 170 |
| |
